СУРОО-ЖООП

    • Аялдарга да мечитке барууга уруксатпы? Эгерде барууга уруксат болсо шарттары кандай?

      ЖООП:

      Эгерде мечитте аялдар үчүн атайын бөлүнгөн бөлмө же жай бар болсо, анда аларга ал мечитке баруусуна уруксат. Бул учурда күйөөсү аны мечитке баруудан тыйбай, аны шарият көргөзгөн шарттардын негизинде баруусуна уруксат берүүсү зарыл.

      Абдуллах Ибну Умар риваят кылды:

      «Аллахтын Элчисинин мындай деп айтканын уктум: «Эгерде аялдарыңар силерден мечитке барууга уруксат сураган болсо, анда аларга уруксат бергиле».

      Ал эми хадистин башка риваятында айтты:

      «Эгерде аялдарыңар (мечитке барууга) уруксат сураса, анда аларды мечиттеги (жакшылык) энчилеринен куру калтырбагыла». Ошондо (Ибну Умардын баласы) Билал: «Аллахка ант болсун, аларды (мечитке баруудан) сөзсүз тыябыз»,– деди. Абдуллах ибну Умар (баласына) карап: «Мен сага Аллахтын Элчиси айткан десем, а сенин “аларды сөзсүз тыябыз” дегенин кандай?!».  (Сахих Муслим)

      Эгерде ачык кийинген (хижабсыз) болсо, анда ага мечитке баруусуна тыюу салынган жана атыр себинип барууга да болбойт. Анткени бул нерсе эркектерди азгырууга түртөт. Аллах Таала Куранда айтты:

      «(Эй, Мухаммад!) Ыймандуу аялдарга айткын: «Көздөрүн (чоочун эркектерди кароодон) тыйышсын жана авраттарын (зынадан) сакташсын. Ошондой эле (адаттагы көрүнгөн) зыйнаттарынан башкасын көрсөтүшпөсүн. Көкүрөктөрүн жоолуктары менен жабышсын жана зыйнаттарын күйөөлөрүнө же аталарына же күйөөлөрүнүн аталарына же уулдарына же күйөөлөрүнүн уулдарына же ага-инилеринин уулдарына же эже-сиңдилеринин уулдарына же өздөрү сыяктуу аялдарга же кол алдындагы кулдарына же аялдарга муктаж болбогон эркек кызматчыларга же аялдардын авраттары жөнүндө түшүнүгү болбогон наристелерге көрсөтүүлөрү мүмкүн. Жана жашыруун зыйнаттары билинсин үчүн буттарын (жерге) урушпасын». Эй, момун мусулмандар! Баарыңар Аллага тообо кылгыла. Балким, силер ийгиликке жетээрсиңер»(Нуур сүрөөсү, 24:31)

      Курандын башка аятында Аллах Таала мындай деп айткан:

      «Эй, Пайгамбар! Аялдарыңа, кыздарыңа жана мусулмандардын аялдарына жоолуктарын ылдый түшүрүшсүн деп айткын. Бул болсо алардын айырмаланып билинүүлөрү үчүн жана ыза көрбөөлөрү үчүн жакшы. Чындыгында, Аллах – Кечиримдүү жана Ырайымдуу».  (Ахзааб сүрөөсү, 33:59)

       Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, айтты:

      «Аялдардан кимдир бирөөсү куптан намазына келген болсо, анда ал кечеси атыр себинбесин». Ал эми башка риваятта мындай деп айткан: «Эгерде аялдардын кимдир бирөөсү мечитке келген болсо, анда ал атыр себинбей келсин».  (Сахих Муслим)
       

      Жогоруда айтылган далилдерге карай турган болсок, анда мусулман аялдары мечитке баруудагы шарият койгон шарттарды аткарса жана эркектерди азгыруудан, фитнадан алыс болсо, анда аларга мечитте намаз окууга тыюу жок экендиги ачык болот.

      Мечитке барган аялдар төмөнкү шарттарды аткаруулары зарыл:

      – Өзүн же башкаларды азгыруудан жана фитнадан сак болуу;

      – Шарияттагы күнөө иштерден алыс болуу;­

      – Жолдо баратканда эркектер менен аралаш баспоо;

      – Атыр же жыпар жыттуу косметикаларды колдонбоо;

      – Хижаб кийип же жоолук салынып баруу;

      – Мечитке аялдар гана кирген эшиктен кирүү;

      – Намазда аялдар эркектердин саптарынан кийинки саптарда турушат;

      – Аялдардын намаздагы эң жакшы саптары – арткы сабы, ал эми эркектердин намаздагы эң жакшы саптары – алдыңкы сабы;

      – Эгерде имам намазда жаңылып калса, артта турган эркектер анын жаңылганын “субхааналлах” деп эскертет, ал эми аялдар алакан чаап эскертет.

      – Мечиттен аялдар эркектерден мурун чыгышат. Эркектер аялдар толук чыкканга чейин күтүп туруулары керек (хадис “Сахих аль-Бухариде” айтылган);

      _____________

      «Ислам Онлайн» илимий-агартуу медиа порталы

      http://www.islamonline.kg/

    • Мечитке барам деген аял эмнелерди аткаруусу керек?

      ЖООП:

      Мечитке барган аялдар төмөнкү шарттарды аткаруулары зарыл:

      – Өзүн же башкаларды азгыруудан жана фитнадан сак болуу;

      – Шарияттагы күнөө иштерден алыс болуу;­

      – Жолдо баратканда эркектер менен аралаш баспоо;

      – Атыр же жыпар жыттуу косметикаларды колдонбоо;

      – Хижаб кийип же жоолук салынып баруу;

      – Мечитке аялдар гана кирген эшиктен кирүү;

      – Намазда аялдар эркектердин саптарынан кийинки саптарда турушат;

      – Аялдардын намаздагы эң жакшы саптары – арткы сабы, ал эми эркектердин намаздагы эң жакшы саптары – алдыңкы сабы;

      – Эгерде имам намазда жаңылып калса, артта турган эркектер анын жаңылганын “субхааналлах” деп эскертет, ал эми аялдар алакан чаап эскертет.

      – Мечиттен аялдар эркектерден мурун чыгышат. Эркектер аялдар толук чыкканга чейин күтүп туруулары керек (хадис “Сахих аль-Бухариде” айтылган);

      _____________________

      «Ислам Онлайн» илимий-агартуу медиа порталы

      http://www.islamonline.kg/

    • Жумушумда намаз окууга уруксат бербейт. Багымдат менен куптандан башка намаздарды жумушум себептүү окуй албайм. Эмне кылуум керек?

      ЖООП:

      Себепсиз намазды таштоо же белгиленген убактысынан кечиктирүү – чоң күнөөлөрдөн болуп саналат. Аллах Таала айтты:

      «(Ушундай) намаз окугандарга азап болсун – алар намаздарына көңүл кош мамиле кылышат».  (Мааун сүрөөсү, 107:4-5)

      Саад ибну Абу Ваккастан «Намазга көңүл кош мамиле кылуу – аны таштоо дегенди билдиреби?»– деп сурашканда, ал: «Жок, намазды таштоо эмес, намазды өз убактысынан кечиктирүү»,– деп жооп берген.

      Ал эми Ибну Аббас айтты:

      «Намаздарына көңүл кош мамиле кылышат деген адамдар – алар намазды өз убактысынан кечиктирип окугандар».  (“Тафсир ат-Табари”, 12/706)

      Жумуш – намазды белгиленген убактысында окубастан таштоого үзүрлүү себептерден эмес. Балагатка жеткен ар бир мусулман үчүн беш убак намазды калтырбастан өз убактыларында окуу парз кылынган. Аллах Таала Куранда мындай деп айткан:

      «(Бул нур) Аллах (кадырын) көтөргөн жана Анын ысымы эскерилишине уруксат берген үйлөрдө (мечиттерде) болот. Ал үйлөрдө эр-азаматтар Аны эртели-кеч аруулашат. Аларды Аллахты эстөөдөн, намаз окуудан жана зекет берүүдөн соода кылуу да, алып-сатуу да алаксытпайт. Алар жүрөктөр менен көздөр титиреген Күндөн коркушат».

      «Бул эр-азамат адамдар соода кылышса да, алып-сатуу менен алектенишсе да, аларды бул нерселер Аллахты эстөөдөн, намаз окуудан, зекет берүүдөн тоскон жок. Тескерисинче алар Аллахка моюн сунууну, Ага ибадат кылууну – эң бийик максаттарынан кылып коюшту. Эгерде бул нерселер алардын ибадаттарына тоскоолдук кылган болсо, анда алардан баш тартышкан».  (“Тафсир ас-Саъди”)

      Демек, жумуш менен камсыз кылган адамдан намазга убакыт берүүсүн суроо керек, же болбосо башка жумуш издештирүүсү зарыл. Адамдын бүткүл жашоосу, анын ырыскысы Аллахтын гана колунда. Кимде-ким динди карманууга тоскоол болгон нерсени Аллах үчүн гана таштаган болсо, анда Аллах Таала ал пендесине андан дагы жакшысын берет.

      «Ким Аллахтан корксо, анда Ал аны кыйынчылыктан чыгарат жана ал күтпөгөн жактан ырыскы берет. Ким Аллахка гана таянса, Аллах ага жетиштүү. Чындыгында, Аллах Өз ишин аягына чыгарат. Аллах ар бир нерсенин өлчөмүн белгилеп койгон».  (Талак сүрөөсү, 65:2)

      Ошондой эле чын ыкластан дуба кылып Аллахтан жеңилдик суроо менен бирге колунан келишинче себептерин аткаруусу керек. Аллах Таала Билүүчү!

       ____________________
      «Ислам Онлайн» илимий-агартуу медиа порталы

      http://www.islamonline.kg/

    • Гусулду кантип алыштын туура жолун айтып коёсуздарбы сураныч?

      ЖООП:
      Гусул алардан алдын гусул алууну ниет кылат. Андан соң ооз-мурунду үч жолудан чайкайт. Анан дененин бир дагы жерин калтырбай жубат. Мына ушул гусул алуу болуп эсептелет.

    • Арак коюлган дасторконго отуруу кандай? Отурбай коёлу десек тууган-уруктан чыгып калчудайбыз. Эмне кылуу керек?

      ЖООП:

      Шариятта арак ичип жаткан адамдар менен бирге отурууга болбойт. Эгерде аларды арактан тыюу максатында алар менен чогу отурган болсо, анда аларды арак ичүүдөн тыюусу керек, а эгер алар анын эскерткенине кулак салышпаса, анда ал жерден туруп кетүүсү керек. Анткени Пайгамбарыбыз, саллаллаху алейхи уа саллам, айткан:

      «Кимде-ким Аллахка жана Акырет күнүнө ыйман келтирсе, анда ал арак ичилген (же коюлган) дасторконго отурбасын». (Ахмад, Тирмизи)

      Анткени алар менен чогу отуруу алардын кылган күнөөсүнө ыраазы болуу дегенге барабар. Алар менен чогу отурган адам арак ичпесе да, ошолор менен отурганы үчүн алар алгандай күнөө алат.

      Халиф Умар ибну Абдулазизтин убагында ага бир топ арак ичкен адамдарды жазоолоо үчүн алдына алып келет. Ошондо ал аларга камчы (балак) урууну буйруйт. Ошол жерде турган адамдардан бирөөсү: “Оо, мусулмандардын башчысы! Алардын арасында бирөөсү орозо болчу, ал арак ичкен эмес, бирок чогу отурган экен” деп айтканда, Умар ибну Абдулазиз “Балак урууну ошол адамдан баштагыла” деп өкүм берген. Анткени ал күнөө экенин билип туруп, аларды тыйган жок же ал жерден туруп да кеткен жок.

      Ошондуктан дасторкондо отурган адамдар эң жакын адамдарыңар болобу, кыйбас досторуңар болобу, жадагалса ата-энеңер болсо дагы ал жерден туруп кетүүңөр керек. Бирок туруудан алдын эскертүү зарыл. Эгерде эскертүүгө кулак салышпаса, анда ал жерде кимиси отурбасын, туруп кетүү керек.

      Ушул күнгө чейин арак эч кимге жакшылыкты алып келген жок. Бардык балээнин башы арактан башталат. Аалымдар “Арак – бул күнөөлөрдүн энеси” деп айтышкан. Арактын айынан канча үй-бүлө бузулду, канча балдар-кыздар, аялдар-энелер сабалды, канча деген адамдар өлдү, канча дегендер күнөөгө батты, канчалаган кыздардын абийири төгүлдү. Канчалаган кадырман каарылар арактын айынан элге шерменде болду. Арак ичип ушуга чейин ким жарып кетти, же ким байып кетти, же ким бактылуу болуп кетти?! Анан ушундай жамандыктарга, күнөөлөргө себеп болгон ичимдикти адамдар ичип отурганын кантип карап отурабыз. Ошол жерде отургандарга катуу эскертүү керек. Эгерде жакыныңар болсо, күч колдонуп болсо да токтотуш керек.

      Пайгамбарыбыз хадисте айтты “Ким Аллахка ыйман келтирсе, ким Аллахка ишенсе...” деп шарт менен айтты. Эгерде адамдын жүрөгүндө кыпындай ыйман бар болсо, анда ал эч качан арак турган жерге отурбайт. Биз динди диндей тутунганда гана толук бактылуулукка жетишебиз. Баарына бирдей мамиле кылабыз. Арак турган дасторкондун төрүндө атагы чыккан адам отурса дагы биз ал жерден арак алынмайын отурбайбыз. Анткени биз үчүн Аллах улук, Анын сөзү улук, Анын пайгамбарыбыз жолу улук. Ал эми бизге Аллах айтты: “Арак турган дасторконго отурба” деп. Эгерде ким үчүн Аллахтын өкүмү баары бир болсо, анда ал адамга күнөө кылуу эч оорчулукту жаратпайт.

      Анан адамдардын катарынан чыгып калам деген коркунуч бул шайтандын азгырыгы. Күнөөкөрлөр менен аралашканча ыймандуу болуп жалгыз жашаган жашоо артык. Силер үчүн күнөөкөрлөрдүн катарынан чыгып калуу коркунучтуубу же Аллахтын алдындагы сүйүктүү пенделеринин катарынан чыгуубу? Акыретте ким менен болууну каалайсыңар? Ошол күнөөкөрлөр мененби же ыймандуулар мененби? Ошолордун көңүлүнө карап арак ичилген жерге отурчу болсоңор, анда Акыретте Аллах жазалоону силерден баштайт. Анткени ошонун күнөө экенин билип туруп кылгансыңар. Ар бир нерседе эле адамдардын көңүлүнө карачу болсоңор, анда эки дүйнө жакшылыктарынан куру каласыңар. Ошондуктан азыртан өз жолуңарды тандагыла – Акыретте да, бул жашоодо да жакшылыкка жетүүнү кааласаңар, анда Аллах менен бирге болгула. Мына ошондо силерди ийгилик, бакыт коштойт. А эгерде силер үчүн бактыңар баары бир болсо, анда арак эле силердин түбүңөргө жеткенге жетиштүү.
       

      _____________________

      «Ислам Онлайн» илимий-агартуу медиа порталы

      http://www.islamonline.kg/

    • Аялдарга да мечитке барууга уруксатпы? Эгерде барууга уруксат болсо шарттары кандай?

      ЖООП:

      Эгерде мечитте аялдар үчүн атайын бөлүнгөн бөлмө же жай бар болсо, анда аларга ал мечитке баруусуна уруксат. Бул учурда күйөөсү аны мечитке баруудан тыйбай, аны шарият көргөзгөн шарттардын негизинде баруусуна уруксат берүүсү зарыл.

      Абдуллах Ибну Умар риваят кылды:

      «Аллахтын Элчисинин мындай деп айтканын уктум: «Эгерде аялдарыңар силерден мечитке барууга уруксат сураган болсо, анда аларга уруксат бергиле».

      Ал эми хадистин башка риваятында айтты:

      «Эгерде аялдарыңар (мечитке барууга) уруксат сураса, анда аларды мечиттеги (жакшылык) энчилеринен куру калтырбагыла». Ошондо (Ибну Умардын баласы) Билал: «Аллахка ант болсун, аларды (мечитке баруудан) сөзсүз тыябыз»,– деди. Абдуллах ибну Умар (баласына) карап: «Мен сага Аллахтын Элчиси айткан десем, а сенин “аларды сөзсүз тыябыз” дегенин кандай?!».  (Сахих Муслим)

      Эгерде ачык кийинген (хижабсыз) болсо, анда ага мечитке баруусуна тыюу салынган жана атыр себинип барууга да болбойт. Анткени бул нерсе эркектерди азгырууга түртөт. Аллах Таала Куранда айтты:

      «(Эй, Мухаммад!) Ыймандуу аялдарга айткын: «Көздөрүн (чоочун эркектерди кароодон) тыйышсын жана авраттарын (зынадан) сакташсын. Ошондой эле (адаттагы көрүнгөн) зыйнаттарынан башкасын көрсөтүшпөсүн. Көкүрөктөрүн жоолуктары менен жабышсын жана зыйнаттарын күйөөлөрүнө же аталарына же күйөөлөрүнүн аталарына же уулдарына же күйөөлөрүнүн уулдарына же ага-инилеринин уулдарына же эже-сиңдилеринин уулдарына же өздөрү сыяктуу аялдарга же кол алдындагы кулдарына же аялдарга муктаж болбогон эркек кызматчыларга же аялдардын авраттары жөнүндө түшүнүгү болбогон наристелерге көрсөтүүлөрү мүмкүн. Жана жашыруун зыйнаттары билинсин үчүн буттарын (жерге) урушпасын». Эй, момун мусулмандар! Баарыңар Аллага тообо кылгыла. Балким, силер ийгиликке жетээрсиңер»(Нуур сүрөөсү, 24:31)

      Курандын башка аятында Аллах Таала мындай деп айткан:

      «Эй, Пайгамбар! Аялдарыңа, кыздарыңа жана мусулмандардын аялдарына жоолуктарын ылдый түшүрүшсүн деп айткын. Бул болсо алардын айырмаланып билинүүлөрү үчүн жана ыза көрбөөлөрү үчүн жакшы. Чындыгында, Аллах – Кечиримдүү жана Ырайымдуу».  (Ахзааб сүрөөсү, 33:59)

       Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, айтты:

      «Аялдардан кимдир бирөөсү куптан намазына келген болсо, анда ал кечеси атыр себинбесин». Ал эми башка риваятта мындай деп айткан: «Эгерде аялдардын кимдир бирөөсү мечитке келген болсо, анда ал атыр себинбей келсин».  (Сахих Муслим)
       

      Жогоруда айтылган далилдерге карай турган болсок, анда мусулман аялдары мечитке баруудагы шарият койгон шарттарды аткарса жана эркектерди азгыруудан, фитнадан алыс болсо, анда аларга мечитте намаз окууга тыюу жок экендиги ачык болот.

      Мечитке барган аялдар төмөнкү шарттарды аткаруулары зарыл:

      – Өзүн же башкаларды азгыруудан жана фитнадан сак болуу;

      – Шарияттагы күнөө иштерден алыс болуу;­

      – Жолдо баратканда эркектер менен аралаш баспоо;

      – Атыр же жыпар жыттуу косметикаларды колдонбоо;

      – Хижаб кийип же жоолук салынып баруу;

      – Мечитке аялдар гана кирген эшиктен кирүү;

      – Намазда аялдар эркектердин саптарынан кийинки саптарда турушат;

      – Аялдардын намаздагы эң жакшы саптары – арткы сабы, ал эми эркектердин намаздагы эң жакшы саптары – алдыңкы сабы;

      – Эгерде имам намазда жаңылып калса, артта турган эркектер анын жаңылганын “субхааналлах” деп эскертет, ал эми аялдар алакан чаап эскертет.

      – Мечиттен аялдар эркектерден мурун чыгышат. Эркектер аялдар толук чыкканга чейин күтүп туруулары керек (хадис “Сахих аль-Бухариде” айтылган);

      _____________

      «Ислам Онлайн» илимий-агартуу медиа порталы

      http://www.islamonline.kg/

    • Жумушумда намаз окууга уруксат бербейт. Багымдат менен куптандан башка намаздарды жумушум себептүү окуй албайм. Эмне кылуум керек?

      ЖООП:

      Себепсиз намазды таштоо же белгиленген убактысынан кечиктирүү – чоң күнөөлөрдөн болуп саналат. Аллах Таала айтты:

      «(Ушундай) намаз окугандарга азап болсун – алар намаздарына көңүл кош мамиле кылышат».  (Мааун сүрөөсү, 107:4-5)

      Саад ибну Абу Ваккастан «Намазга көңүл кош мамиле кылуу – аны таштоо дегенди билдиреби?»– деп сурашканда, ал: «Жок, намазды таштоо эмес, намазды өз убактысынан кечиктирүү»,– деп жооп берген.

      Ал эми Ибну Аббас айтты:

      «Намаздарына көңүл кош мамиле кылышат деген адамдар – алар намазды өз убактысынан кечиктирип окугандар».  (“Тафсир ат-Табари”, 12/706)

      Жумуш – намазды белгиленген убактысында окубастан таштоого үзүрлүү себептерден эмес. Балагатка жеткен ар бир мусулман үчүн беш убак намазды калтырбастан өз убактыларында окуу парз кылынган. Аллах Таала Куранда мындай деп айткан:

      «(Бул нур) Аллах (кадырын) көтөргөн жана Анын ысымы эскерилишине уруксат берген үйлөрдө (мечиттерде) болот. Ал үйлөрдө эр-азаматтар Аны эртели-кеч аруулашат. Аларды Аллахты эстөөдөн, намаз окуудан жана зекет берүүдөн соода кылуу да, алып-сатуу да алаксытпайт. Алар жүрөктөр менен көздөр титиреген Күндөн коркушат».

      «Бул эр-азамат адамдар соода кылышса да, алып-сатуу менен алектенишсе да, аларды бул нерселер Аллахты эстөөдөн, намаз окуудан, зекет берүүдөн тоскон жок. Тескерисинче алар Аллахка моюн сунууну, Ага ибадат кылууну – эң бийик максаттарынан кылып коюшту. Эгерде бул нерселер алардын ибадаттарына тоскоолдук кылган болсо, анда алардан баш тартышкан».  (“Тафсир ас-Саъди”)

      Демек, жумуш менен камсыз кылган адамдан намазга убакыт берүүсүн суроо керек, же болбосо башка жумуш издештирүүсү зарыл. Адамдын бүткүл жашоосу, анын ырыскысы Аллахтын гана колунда. Кимде-ким динди карманууга тоскоол болгон нерсени Аллах үчүн гана таштаган болсо, анда Аллах Таала ал пендесине андан дагы жакшысын берет.

      «Ким Аллахтан корксо, анда Ал аны кыйынчылыктан чыгарат жана ал күтпөгөн жактан ырыскы берет. Ким Аллахка гана таянса, Аллах ага жетиштүү. Чындыгында, Аллах Өз ишин аягына чыгарат. Аллах ар бир нерсенин өлчөмүн белгилеп койгон».  (Талак сүрөөсү, 65:2)

      Ошондой эле чын ыкластан дуба кылып Аллахтан жеңилдик суроо менен бирге колунан келишинче себептерин аткаруусу керек. Аллах Таала Билүүчү!

       ____________________
      «Ислам Онлайн» илимий-агартуу медиа порталы

      http://www.islamonline.kg/

    • Аялдарга да мечитке барууга уруксатпы? Эгерде барууга уруксат болсо шарттары кандай?

      ЖООП:

      Эгерде мечитте аялдар үчүн атайын бөлүнгөн бөлмө же жай бар болсо, анда аларга ал мечитке баруусуна уруксат. Бул учурда күйөөсү аны мечитке баруудан тыйбай, аны шарият көргөзгөн шарттардын негизинде баруусуна уруксат берүүсү зарыл.

      Абдуллах Ибну Умар риваят кылды:

      «Аллахтын Элчисинин мындай деп айтканын уктум: «Эгерде аялдарыңар силерден мечитке барууга уруксат сураган болсо, анда аларга уруксат бергиле».

      Ал эми хадистин башка риваятында айтты:

      «Эгерде аялдарыңар (мечитке барууга) уруксат сураса, анда аларды мечиттеги (жакшылык) энчилеринен куру калтырбагыла». Ошондо (Ибну Умардын баласы) Билал: «Аллахка ант болсун, аларды (мечитке баруудан) сөзсүз тыябыз»,– деди. Абдуллах ибну Умар (баласына) карап: «Мен сага Аллахтын Элчиси айткан десем, а сенин “аларды сөзсүз тыябыз” дегенин кандай?!».  (Сахих Муслим)

      Эгерде ачык кийинген (хижабсыз) болсо, анда ага мечитке баруусуна тыюу салынган жана атыр себинип барууга да болбойт. Анткени бул нерсе эркектерди азгырууга түртөт. Аллах Таала Куранда айтты:

      «(Эй, Мухаммад!) Ыймандуу аялдарга айткын: «Көздөрүн (чоочун эркектерди кароодон) тыйышсын жана авраттарын (зынадан) сакташсын. Ошондой эле (адаттагы көрүнгөн) зыйнаттарынан башкасын көрсөтүшпөсүн. Көкүрөктөрүн жоолуктары менен жабышсын жана зыйнаттарын күйөөлөрүнө же аталарына же күйөөлөрүнүн аталарына же уулдарына же күйөөлөрүнүн уулдарына же ага-инилеринин уулдарына же эже-сиңдилеринин уулдарына же өздөрү сыяктуу аялдарга же кол алдындагы кулдарына же аялдарга муктаж болбогон эркек кызматчыларга же аялдардын авраттары жөнүндө түшүнүгү болбогон наристелерге көрсөтүүлөрү мүмкүн. Жана жашыруун зыйнаттары билинсин үчүн буттарын (жерге) урушпасын». Эй, момун мусулмандар! Баарыңар Аллага тообо кылгыла. Балким, силер ийгиликке жетээрсиңер»(Нуур сүрөөсү, 24:31)

      Курандын башка аятында Аллах Таала мындай деп айткан:

      «Эй, Пайгамбар! Аялдарыңа, кыздарыңа жана мусулмандардын аялдарына жоолуктарын ылдый түшүрүшсүн деп айткын. Бул болсо алардын айырмаланып билинүүлөрү үчүн жана ыза көрбөөлөрү үчүн жакшы. Чындыгында, Аллах – Кечиримдүү жана Ырайымдуу».  (Ахзааб сүрөөсү, 33:59)

       Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, айтты:

      «Аялдардан кимдир бирөөсү куптан намазына келген болсо, анда ал кечеси атыр себинбесин». Ал эми башка риваятта мындай деп айткан: «Эгерде аялдардын кимдир бирөөсү мечитке келген болсо, анда ал атыр себинбей келсин».  (Сахих Муслим)
       

      Жогоруда айтылган далилдерге карай турган болсок, анда мусулман аялдары мечитке баруудагы шарият койгон шарттарды аткарса жана эркектерди азгыруудан, фитнадан алыс болсо, анда аларга мечитте намаз окууга тыюу жок экендиги ачык болот.

      Мечитке барган аялдар төмөнкү шарттарды аткаруулары зарыл:

      – Өзүн же башкаларды азгыруудан жана фитнадан сак болуу;

      – Шарияттагы күнөө иштерден алыс болуу;­

      – Жолдо баратканда эркектер менен аралаш баспоо;

      – Атыр же жыпар жыттуу косметикаларды колдонбоо;

      – Хижаб кийип же жоолук салынып баруу;

      – Мечитке аялдар гана кирген эшиктен кирүү;

      – Намазда аялдар эркектердин саптарынан кийинки саптарда турушат;

      – Аялдардын намаздагы эң жакшы саптары – арткы сабы, ал эми эркектердин намаздагы эң жакшы саптары – алдыңкы сабы;

      – Эгерде имам намазда жаңылып калса, артта турган эркектер анын жаңылганын “субхааналлах” деп эскертет, ал эми аялдар алакан чаап эскертет.

      – Мечиттен аялдар эркектерден мурун чыгышат. Эркектер аялдар толук чыкканга чейин күтүп туруулары керек (хадис “Сахих аль-Бухариде” айтылган);

      _____________

      «Ислам Онлайн» илимий-агартуу медиа порталы

      http://www.islamonline.kg/

    • Мечитке барам деген аял эмнелерди аткаруусу керек?

      ЖООП:

      Мечитке барган аялдар төмөнкү шарттарды аткаруулары зарыл:

      – Өзүн же башкаларды азгыруудан жана фитнадан сак болуу;

      – Шарияттагы күнөө иштерден алыс болуу;­

      – Жолдо баратканда эркектер менен аралаш баспоо;

      – Атыр же жыпар жыттуу косметикаларды колдонбоо;

      – Хижаб кийип же жоолук салынып баруу;

      – Мечитке аялдар гана кирген эшиктен кирүү;

      – Намазда аялдар эркектердин саптарынан кийинки саптарда турушат;

      – Аялдардын намаздагы эң жакшы саптары – арткы сабы, ал эми эркектердин намаздагы эң жакшы саптары – алдыңкы сабы;

      – Эгерде имам намазда жаңылып калса, артта турган эркектер анын жаңылганын “субхааналлах” деп эскертет, ал эми аялдар алакан чаап эскертет.

      – Мечиттен аялдар эркектерден мурун чыгышат. Эркектер аялдар толук чыкканга чейин күтүп туруулары керек (хадис “Сахих аль-Бухариде” айтылган);

      _____________________

      «Ислам Онлайн» илимий-агартуу медиа порталы

      http://www.islamonline.kg/

    • Жумушумда намаз окууга уруксат бербейт. Багымдат менен куптандан башка намаздарды жумушум себептүү окуй албайм. Эмне кылуум керек?

      ЖООП:

      Себепсиз намазды таштоо же белгиленген убактысынан кечиктирүү – чоң күнөөлөрдөн болуп саналат. Аллах Таала айтты:

      «(Ушундай) намаз окугандарга азап болсун – алар намаздарына көңүл кош мамиле кылышат».  (Мааун сүрөөсү, 107:4-5)

      Саад ибну Абу Ваккастан «Намазга көңүл кош мамиле кылуу – аны таштоо дегенди билдиреби?»– деп сурашканда, ал: «Жок, намазды таштоо эмес, намазды өз убактысынан кечиктирүү»,– деп жооп берген.

      Ал эми Ибну Аббас айтты:

      «Намаздарына көңүл кош мамиле кылышат деген адамдар – алар намазды өз убактысынан кечиктирип окугандар».  (“Тафсир ат-Табари”, 12/706)

      Жумуш – намазды белгиленген убактысында окубастан таштоого үзүрлүү себептерден эмес. Балагатка жеткен ар бир мусулман үчүн беш убак намазды калтырбастан өз убактыларында окуу парз кылынган. Аллах Таала Куранда мындай деп айткан:

      «(Бул нур) Аллах (кадырын) көтөргөн жана Анын ысымы эскерилишине уруксат берген үйлөрдө (мечиттерде) болот. Ал үйлөрдө эр-азаматтар Аны эртели-кеч аруулашат. Аларды Аллахты эстөөдөн, намаз окуудан жана зекет берүүдөн соода кылуу да, алып-сатуу да алаксытпайт. Алар жүрөктөр менен көздөр титиреген Күндөн коркушат».

      «Бул эр-азамат адамдар соода кылышса да, алып-сатуу менен алектенишсе да, аларды бул нерселер Аллахты эстөөдөн, намаз окуудан, зекет берүүдөн тоскон жок. Тескерисинче алар Аллахка моюн сунууну, Ага ибадат кылууну – эң бийик максаттарынан кылып коюшту. Эгерде бул нерселер алардын ибадаттарына тоскоолдук кылган болсо, анда алардан баш тартышкан».  (“Тафсир ас-Саъди”)

      Демек, жумуш менен камсыз кылган адамдан намазга убакыт берүүсүн суроо керек, же болбосо башка жумуш издештирүүсү зарыл. Адамдын бүткүл жашоосу, анын ырыскысы Аллахтын гана колунда. Кимде-ким динди карманууга тоскоол болгон нерсени Аллах үчүн гана таштаган болсо, анда Аллах Таала ал пендесине андан дагы жакшысын берет.

      «Ким Аллахтан корксо, анда Ал аны кыйынчылыктан чыгарат жана ал күтпөгөн жактан ырыскы берет. Ким Аллахка гана таянса, Аллах ага жетиштүү. Чындыгында, Аллах Өз ишин аягына чыгарат. Аллах ар бир нерсенин өлчөмүн белгилеп койгон».  (Талак сүрөөсү, 65:2)

      Ошондой эле чын ыкластан дуба кылып Аллахтан жеңилдик суроо менен бирге колунан келишинче себептерин аткаруусу керек. Аллах Таала Билүүчү!

       ____________________
      «Ислам Онлайн» илимий-агартуу медиа порталы

      http://www.islamonline.kg/

    • Жумушумда намаз окууга уруксат бербейт. Багымдат менен куптандан башка намаздарды жумушум себептүү окуй албайм. Эмне кылуум керек?

      ЖООП:

      Себепсиз намазды таштоо же белгиленген убактысынан кечиктирүү – чоң күнөөлөрдөн болуп саналат. Аллах Таала айтты:

      «(Ушундай) намаз окугандарга азап болсун – алар намаздарына көңүл кош мамиле кылышат».  (Мааун сүрөөсү, 107:4-5)

      Саад ибну Абу Ваккастан «Намазга көңүл кош мамиле кылуу – аны таштоо дегенди билдиреби?»– деп сурашканда, ал: «Жок, намазды таштоо эмес, намазды өз убактысынан кечиктирүү»,– деп жооп берген.

      Ал эми Ибну Аббас айтты:

      «Намаздарына көңүл кош мамиле кылышат деген адамдар – алар намазды өз убактысынан кечиктирип окугандар».  (“Тафсир ат-Табари”, 12/706)

      Жумуш – намазды белгиленген убактысында окубастан таштоого үзүрлүү себептерден эмес. Балагатка жеткен ар бир мусулман үчүн беш убак намазды калтырбастан өз убактыларында окуу парз кылынган. Аллах Таала Куранда мындай деп айткан:

      «(Бул нур) Аллах (кадырын) көтөргөн жана Анын ысымы эскерилишине уруксат берген үйлөрдө (мечиттерде) болот. Ал үйлөрдө эр-азаматтар Аны эртели-кеч аруулашат. Аларды Аллахты эстөөдөн, намаз окуудан жана зекет берүүдөн соода кылуу да, алып-сатуу да алаксытпайт. Алар жүрөктөр менен көздөр титиреген Күндөн коркушат».

      «Бул эр-азамат адамдар соода кылышса да, алып-сатуу менен алектенишсе да, аларды бул нерселер Аллахты эстөөдөн, намаз окуудан, зекет берүүдөн тоскон жок. Тескерисинче алар Аллахка моюн сунууну, Ага ибадат кылууну – эң бийик максаттарынан кылып коюшту. Эгерде бул нерселер алардын ибадаттарына тоскоолдук кылган болсо, анда алардан баш тартышкан».  (“Тафсир ас-Саъди”)

      Демек, жумуш менен камсыз кылган адамдан намазга убакыт берүүсүн суроо керек, же болбосо башка жумуш издештирүүсү зарыл. Адамдын бүткүл жашоосу, анын ырыскысы Аллахтын гана колунда. Кимде-ким динди карманууга тоскоол болгон нерсени Аллах үчүн гана таштаган болсо, анда Аллах Таала ал пендесине андан дагы жакшысын берет.

      «Ким Аллахтан корксо, анда Ал аны кыйынчылыктан чыгарат жана ал күтпөгөн жактан ырыскы берет. Ким Аллахка гана таянса, Аллах ага жетиштүү. Чындыгында, Аллах Өз ишин аягына чыгарат. Аллах ар бир нерсенин өлчөмүн белгилеп койгон».  (Талак сүрөөсү, 65:2)

      Ошондой эле чын ыкластан дуба кылып Аллахтан жеңилдик суроо менен бирге колунан келишинче себептерин аткаруусу керек. Аллах Таала Билүүчү!

       ____________________
      «Ислам Онлайн» илимий-агартуу медиа порталы

      http://www.islamonline.kg/

    • Гусулду кантип алыштын туура жолун айтып коёсуздарбы сураныч?

      ЖООП:
      Гусул алардан алдын гусул алууну ниет кылат. Андан соң ооз-мурунду үч жолудан чайкайт. Анан дененин бир дагы жерин калтырбай жубат. Мына ушул гусул алуу болуп эсептелет.

    • Арак коюлган дасторконго отуруу кандай? Отурбай коёлу десек тууган-уруктан чыгып калчудайбыз. Эмне кылуу керек?

      ЖООП:

      Шариятта арак ичип жаткан адамдар менен бирге отурууга болбойт. Эгерде аларды арактан тыюу максатында алар менен чогу отурган болсо, анда аларды арак ичүүдөн тыюусу керек, а эгер алар анын эскерткенине кулак салышпаса, анда ал жерден туруп кетүүсү керек. Анткени Пайгамбарыбыз, саллаллаху алейхи уа саллам, айткан:

      «Кимде-ким Аллахка жана Акырет күнүнө ыйман келтирсе, анда ал арак ичилген (же коюлган) дасторконго отурбасын». (Ахмад, Тирмизи)

      Анткени алар менен чогу отуруу алардын кылган күнөөсүнө ыраазы болуу дегенге барабар. Алар менен чогу отурган адам арак ичпесе да, ошолор менен отурганы үчүн алар алгандай күнөө алат.

      Халиф Умар ибну Абдулазизтин убагында ага бир топ арак ичкен адамдарды жазоолоо үчүн алдына алып келет. Ошондо ал аларга камчы (балак) урууну буйруйт. Ошол жерде турган адамдардан бирөөсү: “Оо, мусулмандардын башчысы! Алардын арасында бирөөсү орозо болчу, ал арак ичкен эмес, бирок чогу отурган экен” деп айтканда, Умар ибну Абдулазиз “Балак урууну ошол адамдан баштагыла” деп өкүм берген. Анткени ал күнөө экенин билип туруп, аларды тыйган жок же ал жерден туруп да кеткен жок.

      Ошондуктан дасторкондо отурган адамдар эң жакын адамдарыңар болобу, кыйбас досторуңар болобу, жадагалса ата-энеңер болсо дагы ал жерден туруп кетүүңөр керек. Бирок туруудан алдын эскертүү зарыл. Эгерде эскертүүгө кулак салышпаса, анда ал жерде кимиси отурбасын, туруп кетүү керек.

      Ушул күнгө чейин арак эч кимге жакшылыкты алып келген жок. Бардык балээнин башы арактан башталат. Аалымдар “Арак – бул күнөөлөрдүн энеси” деп айтышкан. Арактын айынан канча үй-бүлө бузулду, канча балдар-кыздар, аялдар-энелер сабалды, канча деген адамдар өлдү, канча дегендер күнөөгө батты, канчалаган кыздардын абийири төгүлдү. Канчалаган кадырман каарылар арактын айынан элге шерменде болду. Арак ичип ушуга чейин ким жарып кетти, же ким байып кетти, же ким бактылуу болуп кетти?! Анан ушундай жамандыктарга, күнөөлөргө себеп болгон ичимдикти адамдар ичип отурганын кантип карап отурабыз. Ошол жерде отургандарга катуу эскертүү керек. Эгерде жакыныңар болсо, күч колдонуп болсо да токтотуш керек.

      Пайгамбарыбыз хадисте айтты “Ким Аллахка ыйман келтирсе, ким Аллахка ишенсе...” деп шарт менен айтты. Эгерде адамдын жүрөгүндө кыпындай ыйман бар болсо, анда ал эч качан арак турган жерге отурбайт. Биз динди диндей тутунганда гана толук бактылуулукка жетишебиз. Баарына бирдей мамиле кылабыз. Арак турган дасторкондун төрүндө атагы чыккан адам отурса дагы биз ал жерден арак алынмайын отурбайбыз. Анткени биз үчүн Аллах улук, Анын сөзү улук, Анын пайгамбарыбыз жолу улук. Ал эми бизге Аллах айтты: “Арак турган дасторконго отурба” деп. Эгерде ким үчүн Аллахтын өкүмү баары бир болсо, анда ал адамга күнөө кылуу эч оорчулукту жаратпайт.

      Анан адамдардын катарынан чыгып калам деген коркунуч бул шайтандын азгырыгы. Күнөөкөрлөр менен аралашканча ыймандуу болуп жалгыз жашаган жашоо артык. Силер үчүн күнөөкөрлөрдүн катарынан чыгып калуу коркунучтуубу же Аллахтын алдындагы сүйүктүү пенделеринин катарынан чыгуубу? Акыретте ким менен болууну каалайсыңар? Ошол күнөөкөрлөр мененби же ыймандуулар мененби? Ошолордун көңүлүнө карап арак ичилген жерге отурчу болсоңор, анда Акыретте Аллах жазалоону силерден баштайт. Анткени ошонун күнөө экенин билип туруп кылгансыңар. Ар бир нерседе эле адамдардын көңүлүнө карачу болсоңор, анда эки дүйнө жакшылыктарынан куру каласыңар. Ошондуктан азыртан өз жолуңарды тандагыла – Акыретте да, бул жашоодо да жакшылыкка жетүүнү кааласаңар, анда Аллах менен бирге болгула. Мына ошондо силерди ийгилик, бакыт коштойт. А эгерде силер үчүн бактыңар баары бир болсо, анда арак эле силердин түбүңөргө жеткенге жетиштүү.
       

      _____________________

      «Ислам Онлайн» илимий-агартуу медиа порталы

      http://www.islamonline.kg/

    • Арак коюлган дасторконго отуруу кандай? Отурбай коёлу десек тууган-уруктан чыгып калчудайбыз. Эмне кылуу керек?

      ЖООП:

      Шариятта арак ичип жаткан адамдар менен бирге отурууга болбойт. Эгерде аларды арактан тыюу максатында алар менен чогу отурган болсо, анда аларды арак ичүүдөн тыюусу керек, а эгер алар анын эскерткенине кулак салышпаса, анда ал жерден туруп кетүүсү керек. Анткени Пайгамбарыбыз, саллаллаху алейхи уа саллам, айткан:

      «Кимде-ким Аллахка жана Акырет күнүнө ыйман келтирсе, анда ал арак ичилген (же коюлган) дасторконго отурбасын». (Ахмад, Тирмизи)

      Анткени алар менен чогу отуруу алардын кылган күнөөсүнө ыраазы болуу дегенге барабар. Алар менен чогу отурган адам арак ичпесе да, ошолор менен отурганы үчүн алар алгандай күнөө алат.

      Халиф Умар ибну Абдулазизтин убагында ага бир топ арак ичкен адамдарды жазоолоо үчүн алдына алып келет. Ошондо ал аларга камчы (балак) урууну буйруйт. Ошол жерде турган адамдардан бирөөсү: “Оо, мусулмандардын башчысы! Алардын арасында бирөөсү орозо болчу, ал арак ичкен эмес, бирок чогу отурган экен” деп айтканда, Умар ибну Абдулазиз “Балак урууну ошол адамдан баштагыла” деп өкүм берген. Анткени ал күнөө экенин билип туруп, аларды тыйган жок же ал жерден туруп да кеткен жок.

      Ошондуктан дасторкондо отурган адамдар эң жакын адамдарыңар болобу, кыйбас досторуңар болобу, жадагалса ата-энеңер болсо дагы ал жерден туруп кетүүңөр керек. Бирок туруудан алдын эскертүү зарыл. Эгерде эскертүүгө кулак салышпаса, анда ал жерде кимиси отурбасын, туруп кетүү керек.

      Ушул күнгө чейин арак эч кимге жакшылыкты алып келген жок. Бардык балээнин башы арактан башталат. Аалымдар “Арак – бул күнөөлөрдүн энеси” деп айтышкан. Арактын айынан канча үй-бүлө бузулду, канча балдар-кыздар, аялдар-энелер сабалды, канча деген адамдар өлдү, канча дегендер күнөөгө батты, канчалаган кыздардын абийири төгүлдү. Канчалаган кадырман каарылар арактын айынан элге шерменде болду. Арак ичип ушуга чейин ким жарып кетти, же ким байып кетти, же ким бактылуу болуп кетти?! Анан ушундай жамандыктарга, күнөөлөргө себеп болгон ичимдикти адамдар ичип отурганын кантип карап отурабыз. Ошол жерде отургандарга катуу эскертүү керек. Эгерде жакыныңар болсо, күч колдонуп болсо да токтотуш керек.

      Пайгамбарыбыз хадисте айтты “Ким Аллахка ыйман келтирсе, ким Аллахка ишенсе...” деп шарт менен айтты. Эгерде адамдын жүрөгүндө кыпындай ыйман бар болсо, анда ал эч качан арак турган жерге отурбайт. Биз динди диндей тутунганда гана толук бактылуулукка жетишебиз. Баарына бирдей мамиле кылабыз. Арак турган дасторкондун төрүндө атагы чыккан адам отурса дагы биз ал жерден арак алынмайын отурбайбыз. Анткени биз үчүн Аллах улук, Анын сөзү улук, Анын пайгамбарыбыз жолу улук. Ал эми бизге Аллах айтты: “Арак турган дасторконго отурба” деп. Эгерде ким үчүн Аллахтын өкүмү баары бир болсо, анда ал адамга күнөө кылуу эч оорчулукту жаратпайт.

      Анан адамдардын катарынан чыгып калам деген коркунуч бул шайтандын азгырыгы. Күнөөкөрлөр менен аралашканча ыймандуу болуп жалгыз жашаган жашоо артык. Силер үчүн күнөөкөрлөрдүн катарынан чыгып калуу коркунучтуубу же Аллахтын алдындагы сүйүктүү пенделеринин катарынан чыгуубу? Акыретте ким менен болууну каалайсыңар? Ошол күнөөкөрлөр мененби же ыймандуулар мененби? Ошолордун көңүлүнө карап арак ичилген жерге отурчу болсоңор, анда Акыретте Аллах жазалоону силерден баштайт. Анткени ошонун күнөө экенин билип туруп кылгансыңар. Ар бир нерседе эле адамдардын көңүлүнө карачу болсоңор, анда эки дүйнө жакшылыктарынан куру каласыңар. Ошондуктан азыртан өз жолуңарды тандагыла – Акыретте да, бул жашоодо да жакшылыкка жетүүнү кааласаңар, анда Аллах менен бирге болгула. Мына ошондо силерди ийгилик, бакыт коштойт. А эгерде силер үчүн бактыңар баары бир болсо, анда арак эле силердин түбүңөргө жеткенге жетиштүү.
       

      _____________________

      «Ислам Онлайн» илимий-агартуу медиа порталы

      http://www.islamonline.kg/